AI-beleid

Simpel toch? AI wordt niet gebruikt bij het bedenken. Niet bij het verzinnen van ideeën, niet bij de mentale creatie bijvoorbeeld in Adobe Illustrator, InDesign of Photoshop (ja, ja, ik weet het. Ik gebruik nog steeds Adobe. Sorry?). Generatieve AI is bij Studio Legenda verboden terrein. Het wordt niet gebruikt om het volgende kaartproject te bedenken, laat staan om de kaarten zelf te genereren. Niks daarvan! Een menselijk brein wordt gevraagd om creatieve oplossingen te bedenken, en dat heeft bij Studio Legenda het monopolie.

Ten eerste omdat generatieve AI al het plezier uit ontwerpen zou halen. En trouwens: Als ik zelf geen moeite in mijn werk steek, waarom zou iemand anders dan de moeite nemen om het te kopen of er aandacht aan te besteden? Niemand lijkt me. Dus doe ik het niet. En het is ook gewoon niet leuk. Niet onbelangrijk.

Ten tweede omdat het in feite een parasiet is op menselijke creativiteit, die ieders werk steelt zonder royalty's te betalen. Ik ben oud genoeg om me te herinneren wat er met Napster gebeurde toen ze het illegaal delen van muziek mogelijk maakte. Die AI-bedrijven hebben heel wat uit te leggen en staan bij de samenleving (en de creatieve sector) flink in het krijt.

Ten derde wil ik mijn hersenen blijven gebruiken en ze niet laten verschrompelen door mijn creatieve vaardigheden uit te besteden. Die bachelor aan de kunstacademie heb ik niet voor niets gehaald!

Soms kan AI nuttig zijn, bijvoorbeeld juist in een creatief programma als Photoshop. Ja, ik weet het: Eerder schreef ik nog hoe het niet in zo'n programma welkom was. Het verschil zit 'm in het gebruik: Ik gebruik het niet om ideeën te genereren, maar om me te helpen net als elk ander stuk gereedschap. Ik weet nog dat ik jaren geleden urenlang bezig was om (bijvoorbeeld) een etiket los te krijgen van een bierflesje. En dat ik daarna met de clone stamp en allerlei brushes moest prutsen om het gat weer op te vullen. Saai, eentonig werk. Daarvoor is AI geweldig, dat doet het in een handomdraai. Dán is het een handig stuk gereedschap. En meer ook niet. De creatieve beslissing is daar nog steeds van mij, niet van de AI. Je kunt natuurlijk mierenneuken over hoe het licht op het flesje zou vallen, enzovoort et cetera. Maar in zulke gevallen haalt het dat uit de context van de bestaande afbeelding en gaat het daarop door. Daar komt heel weinig creativiteit bij kijken. En dat is een belangrijk onderscheid.

Dat gezegd hebbende erken ik wel dat AI een nuttig hulpmiddel kan zijn. Weet je de blockchainhype nog? Iedereen en alles draaide om bitcoin en blockchain. Het was een veelbelovende technologie die de wereld zou veranderen. Dat is niet echt uitgekomen, toch? Maar als technologie heeft het op sommige plekken nog steeds zijn nut. AI is (op het moment van schrijven) enorm overhyped. Het heeft zijn toepassingen (bijvoorbeeld bij het uitzoeken hoe eiwitten zich vouwen). Maar die toepassing is niet het uitbesteden van creativiteit.

AI is een prima hulpmiddel voor de saaie, eentonige klusjes. Als ik mijn huis ermee kon schoonmaken zou ik het daar meteen voor inzetten. Daar moeten we nog even op wachten (als we dat al willen). Maar het is heel goed in feiten checken. Het zou een prima boekhouder zijn (al hebben we nog steeds menselijke boekhouders nodig ter controle). En het is goed in programmeren (al hebben we ook daar nog steeds mensen bij nodig). Het is ook goed in het checken van grammatica. Maar ik laat het niet schrijven. Dit stuk is geschreven op een zaterdagavond, zittend op mijn bed, typend op mijn laptop. Daar is de foto bovenaan van.

Dat AI suggesties doet is prima, vooral als het om tekst gaat. Daar is het echt sterk in. Maar als ontwerper, als creatieveling, breng ik de beeldende ideeën. Ik doe het tekenen, het illustreren, het schilderen, het fotograferen, het bewerken. De grote creatieve beslissingen en het creatieve werk.